helmet-1636348_1280

Instrukcja BHP to dokument dotyczący bezpieczeństwa i higieny pracy, którego zadaniem jest określenie kluczowych aspektów pracy mających wpływ na bezpieczeństwo pracownika.

Instrukcja BHP jest bardzo ważnym dokumentem z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca prawem zobowiązany jest do tego, aby opracowywać odpowiednie instrukcje i udostępniać je pracownikom na wszystkich stanowiskach pracy, na których występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników.

Instrukcje tego rodzaju dotyczą między innymi bezpiecznej pracy z użyciem elektronarzędzi, urządzeń, maszyn, stosowania środków ochrony indywidualnej, udzielania pierwszej pomocy, dotyczące obchodzenia się z niebezpiecznymi i szkodliwymi dla zdrowia substancjami.

Dokładne wymagania dotyczące przygotowywania instrukcji BHP znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 z późniejszymi zmianami).

Co zawiera instrukcja BHP?
Jest to szczegółowy dokument, którego zadaniem jest określenie sposobów bezpiecznego wykonywania czynności przed rozpoczęciem pracy, w trakcie pracy, a także po zakończeniu pracy, która powoduje zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników. Instrukcja zatem określa najważniejsze zasady postępowania, które mają zmniejszyć ryzyko wypadków przy pracy.

Warto przy tym wskazać, że najczęściej instrukcja BHP jest tożsama z instrukcją stanowiskową, ale w niektórych przypadkach instrukcje BHP zawierają szersze informacje od instrukcji stanowiskowych.

Ponadto w każdej instrukcji powinny być umieszczone informacje dotyczące tego, jakie są wymagane kwalifikacje pracowników do pracy na danym stanowisku, informacje o zasadach postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz w razie wypadku. Dodatkowo powinien znaleźć się certyfikat bezpieczeństwa.

Gdzie umieszcza się instrukcje BHP?
Instrukcja BHP powinna być umieszczona w miejscu łatwo dostępnym dla pracowników, aby każdy z nich mógł łatwo zapoznać się z jej zapisami. Ponadto każdy pracownik ma obowiązek potwierdzić podpisem fakt zapoznania się z instrukcjami BHP.

Jak przygotować instrukcję BHP?
Przedsiębiorca może sporządzić ją samodzielnie, ale najczęściej instrukcje tego rodzaju kupowane są już jako gotowe albo są przygotowywane przez firmy działające w branży BHP.

Przykładowo w sprzedaży możemy znaleźć instrukcje takie jak: instrukcja BHP techniki mycia i dezynfekcji rąk, instrukcja BHP obsługi sprzętu kuchennego w lokalach gastronomicznych, instrukcja BHP przy wnoszeniu i demontażu rusztowań budowlanych, aby wspomnieć o niektórych. Takie instrukcje możemy znaleźć praktycznie dla każdego stanowiska pracy. Ich zakupienie to kilka złotych w sklepach BHP. Możemy również zamówić je on-line.

W przypadku, gdy nie znajdujemy odpowiedniej instrukcji BHP dla danego stanowiska, możemy zlecić jej wykonanie specjaliście do spraw BHP.

chemist-1636371_1280

Odzież robocza oraz odzież ochronna są podstawowymi środkami ochrony dla pracowników stosowanymi w różnych branżach. Odzież ochronna może zakrywać lub zastępować odzież własną pracowników i chroni przed konkretnymi zagrożeniami występującymi na danym stanowisku pracy.

Pracodawca ma obowiązek zapewnić odzież ochronną dla swoich pracowników. To on odpowiedzialny jest za jej zakupienie i przekazanie, a także za utrzymanie w odpowiednim stanie. Odzież ochronną od roboczej różni fakt, że zapewnia ona wyższy poziom ochrony przed czynnikami szkodliwymi albo niebezpiecznymi dla zdrowia oraz chroni przed ewentualnymi urazami.

Odzież ochronna stosowana jest między innymi w takich branżach jak:

  • laboratoria
  • medycyna
  • policja
  • przemysł
  • rolnictwo
  • służby ratownicze
  • sport
  • straż pożarna
  • technika kosmiczna
  • wojsko
  • i inne

Do odzieży ochronnej zaliczamy między innymi takie elementy ubioru jak: kombinezony, fartuchy, spodnie, płaszcze, kaptury, rękawice, gogle, maski, hełmy, kaski czy obuwie. Odzież ta dopasowywana jest do zagrożeń na konkretnych stanowiskach pracy. Niebezpieczeństwo mogą stanowić między innymi: niska albo wysoka temperatura, substancje chemiczne, prąd, ogień, wilgoć, zagrożenia biologiczne i mechaniczne, na przykład uderzenia, słaba widoczność.

Wydzielamy trzy główne kategorie odzieży ochronnej w zależności od tego, przed jakimi zagrożeniami chroni.

Odzież ochronna – kategoria I
Jest to odzież ochronna, która ma za zadanie chronić przed minimalnymi zagrożeniami. Zaliczane do niej ubrania mają prostą konstrukcję, są wykonane między innymi z tkanin ochronnych, na przykład trudnopalnych, odpornych na kwasy i pyły.

Do odzieży ochronnej kategorii I zaliczamy:

  • odzież chroniącą przed zabrudzeniami nieszkodliwymi dla zdrowia, środkami o słabym działaniu, o łatwo odwracalnych skutkach
  • uszkodzeniami mechanicznymi wywołującymi powierzchowne skutki
  • czynnikami atmosferycznymi, przykładowo jest to odzież ocieplana, przeciwdeszczowa
  • zagrożeniami związanymi z wysoką temperaturą o niskim stopniu zagrożenia

Odzież ochronna – kategoria II
Zaliczamy do niej odzież, która lokuje się pod względem poziomu ochrony pomiędzy minimalnym zagrożeniem, czyli kategorią I a zagrożeniem dla życia lub zdrowia, czyli kategorią III. Chroni ona przed czynnikami, które nie zagrażają życiu, nie wywołują trwałego, poważnego uszczerbku dla zdrowia.

Do odzieży ochronnej kategorii II zaliczamy:

  • odzież chroniąca przed przecięciami powłok skórnych, na przykład fartuchy antyprzecięciowe, odzież dla osób pracujących w lasach
  • odzież ostrzegawcza, na przykład stosowana przez drogowców
  • odzież dla pracowników narażonych na swoim stanowisku pracy na kontakt z silnymi substancjami chemicznymi
  • odzież dla spawaczy

Odzież ochronna – kategoria III
Jest to odzież stosowana do kompleksowej ochrony przed zagrożeniem zdrowia lub życia pracowników. To specjalistyczna odzież, która wykonana jest ze specjalnych materiałów. Dzięki temu pozawala na zabezpieczenie pracownika przed najgroźniejszymi następstwami.

Do odzieży ochronnej kategorii III zaliczamy:

  • kombinezony przeciwchemiczne
  • odzież chroniąca przed temperaturą niższą niż 50 stopni Celsjusza
  • odzież chroniąca przed płomieniem, temperaturą wyższą niż 100 stopni Celsjusza, promieniowaniem jonizującym, rozpryskami gorących substancji
  • odzież chroniąca przed wysokim napięciem

Sprzedaż odzieży ochronnej prowadzi między innymi firma Berendsen. Z jej ofertą możemy zapoznać się na stronie: http://www.berendsen.pl/odziez-ochronna.

hearing-protection-674639_1280

Obowiązek dostarczenia odzieży roboczej i ochronnej leży na pracodawcy. Częstym problemem jest jednak wskazanie, w których przypadkach konieczne jest zapewnienie pracownikom odpowiedniej odzieży.

Wielu pracodawców zastanawia się, czy są oni zobowiązani do tego, aby zapewnić pracownikom nieodpłatnie odzież roboczą. Jej głównym zadaniem jest ochrona odzieży własnej pracowników przed zniszczeniem i zabrudzeniem. Odzież ochronna z kolei stosowana jest wtedy, gdy na danym stanowisku pracy występują zagrożenia, które wynikają z wystawienia pracowników na czynniki szkodliwe, przykładowo występuje ryzyko skaleczeń, wysoka temperatura, skażenie biologiczne.

Kodeks pracy wskazuje, że pracodawca powinien zapewnić pracownikom odzież wtedy, gdy:

  • odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo
  • z powodu wymagań technologicznych, sanitarnych lub bezpieczeństwa i higieny pracy

W przepisach nie znajdziemy szczegółowych informacji na temat tego, jaką odzież roboczą czy ochronną powinno się stosować na konkretnych stanowiskach. Jej dobranie należy przede wszystkim od pracodawcy, który w tym zakresie może również skonsultować się ze specjalistą w dziedzinie BHP. Będzie mógł on wtedy na podstawie charakterystyki danego stanowiska pracy wskazać, jaka odzież, obuwie oraz inne środki ochrony indywidualnej są wskazane. Wskazane jest też skonsultowanie się z pracownikami lub zakładową organizacją związkową.

Odzież powinna być przekazana pracownikom nieodpłatnie, dlatego jej zakupienie leży w gestii pracodawcy. Sprzedaż odzieży tego rodzaju prowadzą przede wszystkim specjalistyczne sklepy BHP. Zakupy można wykonać również przez internet. Odzież roboczą dostarcza między innymi firma Berendsen: http://www.berendsen.pl/odziez-robocza.

Odzież robocza a odzież ochronna
Odzież robocza jest przeznaczona do prowadzenia prac, przy których pojawia się intensywne brudzenie nieszkodliwymi dla zdrowia substancjami, a także pojawiają się czynniki wywołujące szybsze niszczenie odzieży. Także odzież robocza powinna być przekazana pracownikom wtedy, gdy wymagana jest specjalna czystość wytworzonych produktów.

Z kolei odzież ochronna służy głównie do ochrony przed zagrożeniami mechanicznymi, termicznymi, chemicznymi lub czynnikami atmosferycznymi. Odzieży ochronnej poświęcimy inny artykuł na naszej stronie internetowej.

Własna odzież robocza należąca do pracownika
Pracownik może w określonych sytuacjach korzystać z własnej odzieży roboczej oraz obuwia, gdy nie jest zatrudniony na stanowisku wymagającym obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych oraz wywołujących intensywne brudzenie lub skażenie materiałami biologiczne zakaźnymi, środkami chemicznymi czy promieniotwórczymi.

Stanowiska, na których może być używana odzież własna pracownika oraz jego obuwie, muszą być uzgodnione przez pracodawcę z pracownikiem albo z zakładową organizacją związkową.

Zatrudnieni powinni otrzymywać za używanie własnej odzieży roboczej oraz obuwia ekwiwalent w wysokości uwzględniającej obecną cenę. W przepisach nie określono częstotliwości przekazywania ekwiwalentu, dlatego zależy to już od uzgodnień z pracodawcą.

security-element-1582318_1280

Jednym z obowiązków pracodawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest organizacja szkoleń BHP – wstępnych i okresowych. Mają one za zadanie zapoznanie pracowników z zasadami BHP panującymi w zakładzie pracy.

Przed dopuszczeniem nowozatrudnionego pracownika na stanowisko pracy konieczne jest jego przeszkolenie w zakresie BHP. Obowiązek ten dotyczy również osób zatrudnionych na podstawie umów prawa cywilnego, przyuczających się do pracy i praktykantów, którzy także powinni wziąć udział w szkoleniu wstępnym. Szkolenia okresowe prowadzi się z kolei po określonym czasie od szkoleń wstępnych i mają one za zadanie zaktualizowanie i uzupełnienie informacji w zakresie BHP.

Dokładne informacje o przepisach znajdziemy na stronie: https://www.pip.gov.pl/pl/bhp.

Szkolenia wstępne BHP
Celem szkoleń wstępnych BHP jest zapewnienie pracownikowi odpowiedniej wiedzy i umiejętności, które są kluczowe do wykonywania pracy z uwzględnieniem zasad BHP, a także zapoznanie go z zagrożeniami pojawiającymi się na jego stanowisku pracy.

Szkolenia wstępne dzielą się na instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy Instruktaż ogólny obejmuje ogólne informacje z dziedzinie BHP i najczęściej jest prowadzony przez pracownika służby BHP, na przykład firmy outsourcingowej, ale może być to również pracownik czy pracodawca, gdy posiada on odpowiednią wiedzę. Minimalny czas instruktażu ogólnego określony w przepisach to 90 minut.

Instruktaż stanowiskowy odbywa się na stanowisku pracy i obejmuje on kilka etapów. Służą one do zapoznania pracownika z zagrożeniami na danym stanowisku, metodami bezpiecznej pracy oraz ochroną przed zagrożeniami.

Etapy instruktażu stanowiskowego:

  • rozmowa instruktora, na przykład przełożonego, brygadzistę, mistrza z pracownikiem
  • prezentacja i opisanie czynności wykonywanych przez pracownika z zachowaniem zasad BHP
  • próbne przeprowadzenie czynności przez pracownika
  • ewentualna korekta czynności przez instruktora
  • samodzielna praca pod nadzorem instruktora

Instruktaż stanowiskowy powinien kończyć się sprawdzianem z zakresu BHP na danym stanowisku. Po jego zaliczeniu pracownik dopuszczany jest do pracy. Szkolenie wstępne w dziedzinie BHP ważne jest 1 rok – po tym czasie konieczne jest wykonanie szkolenia okresowego.

Szkolenia okresowe BHP
Szkolenia okresowe prowadzone są po to, aby przypomnieć pracowniom zasady BHP oraz zaktualizować je. Mogą być one prowadzone nie tylko w zakładzie pracy, ale również za pośrednictwem internetu w formie e-learningu.

Częstotliwość prowadzenia szkoleń okresowych:

  • szkolenie okresowe BHP dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych – ważne 3 lata
  • szkolenie okresowe BHP dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych wykonujących prace szczególnie niebezpieczne – ważne 1 rok
  • szkolenie okresowe BHP dla pracowników administracyjno-biurowych – ważne 6 lat
  • szkolenie okresowe BHP dla pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami – ważne 5 lat
  • szkolenie okresowe BHP dla pracowników inżynieryjno-technicznych – ważne 5 lat
  • szkolenie okresowe BHP dla pracowników służby BHP – ważne 5 lat

Przykładowe ceny szkoleń BHP możemy sprawdzić na stronie internetowej: http://hsec.pl/szkolenia-bhp-krakow.html.

metallurgy-2104646_1280

BHP, czyli bezpieczeństwo i higiena pracy to nazwa stosowana do określenia zbioru zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego pracowania. To również dziedzina wiedzy, która skupia się na kształtowaniu odpowiednich warunków pracy.

Czytaj dalej